Voor het zevende jaar op rij onderzocht het OIVO hoe consumenten hun producten en winkels kiezen. Arbeidsomstandigheden, eerlijke handel, eerbied voor het milieu en nabijheid zijn beslissende factoren als het gaat om het kiezen voor een bepaalde winkel. Maar de prijs blijft, vooral in crisistijd, het eerste criterium voor het kiezen van een product in die winkel.

Een voedingsproduct kiezen

Hoewel de prijs het eerste criterium blijft bij het kiezen van een voedingsproduct, zien we een evolutie bij de andere criteria: de intrinsieke kwaliteit van de producten (versheid) en de toegankelijkheid van de producten (nabijheid, parkeerplaats) worden door meer consumenten genoemd. De consumenten willen weten wat ze eten en dringen daarvoor aan op gecertificeerde producten. Ook ethische criteria winnen aan belang. De ethische criteria (eerbied voor arbeidsomstandigheden, voor het dierenwelzijn, voor het milieu en voor de fair trade) bevestigen hun belang, ook al blijft het aanbod beperkt en de informatie voor de consument vaak ontoereikend als het gaat over de oorsprong en het ethische karakter van de aangeboden producten.

Een voedingswinkel kiezen

Vier essentiële elementen spelen een rol in de keuze van een voedingswinkel: nabijheid, prijs, variatie van aanbod en versheid van de producten. De nabijheid wordt voor het vierde opeenvolgende jaar het doorslaggevende criterium bij het kiezen van een voedingsverkooppunt. Ongetwijfeld omdat winkelketens meer en meer hetzelfde aanbod hebben.
Dat is zonder twijfel ook de reden waarom consumenten, bij gelijke nabijheid, verscheidenheid, versheid en prijs, kiezen voor een winkel die een grote diversiteit aanbiedt van veilige, smakelijke en kwaliteitsvolle producten.

Een non-foodproduct kiezen

De prijs/kwaliteitverhouding is het essentiële element voor het kiezen van een non-foodproduct. Anderzijds vormen de sterkte, de veiligheid, de variatie en het merkvertrouwen elementen voor differentiatie.
De ethische criteria (eerbied voor arbeidsomstandigheden, voor het dierenwelzijn, voor het milieu en voor fair trade), die al in 2005 meespeelden in de aankoop van voedingsproducten, worden nu ook belangrijk voor het kiezen van non-foodproducten.

Een non-foodwinkel kiezen

Drie essentiële elementen: nabijheid, prijs en kwaliteit sturen de keuzes van de consument. Maar wanneer die criteria als gelijkwaardig worden beschouwd, selecteert de consument een winkel die (sterke en veilige) kwaliteitsproducten aanbiedt en over een gevarieerd en milieuvriendelijk gamma beschikt.
De interesse voor ethische producten wordt geconsolideerd, ook al blijft enerzijds het aanbod beperkt en zijn de consumenten anderzijds van mening dat ze niet over voldoende garanties beschikken op het gebied van het label of claims. Daarbij wordt het criterium “eerbied voor het milieu” een noodzaak in de ogen van de consumenten. Bepaalde winkelketens hebben dat heel goed begrepen en voeren concurrentie tegen elkaar met behulp van groene producten, biologische producten, ecologische of milieuvriendelijke producten.
Jammer genoeg maken die claims nog al te vaak gebruik van beweringen die niet met de werkelijkheid stroken.

Conclusies

In 2008 krijgen de ethische criteria meer interesse. Ze lijken opnieuw middelen om cliënteel te verwerven en om de winkelketen of het merk te positioneren. Daarbij wordt eerbied voor het milieu in de ogen van de consumenten van essentieel belang.
De consument let ook meer op de veiligheid (voedselveiligheid of fysieke veiligheid) en op de kwaliteit van de producten. Hij neemt geen genoegen meer met claims op de verpakking. Jammer genoeg twijfelt hij/zij meer en meer aan de labels en de claims van de producenten en heeft hij/zij de neiging om alle informatie van die soort te verwerpen.
In de huidige crisistijd is de prijsperceptie een basiselement voor de keuze van de consument.

De volledige studie is te vinden op de website van het OIVO: www.oivo.be

Methodologie

• Interviews afgenomen van 628 consumenten in maart 2008
• Aselecte gelaagde gecorrigeerde steekproef
• De resultaten hebben de gepaste statistische bewerkingen ondergaan, de totale foutenmarge op de steekproef bedraagt 3,9 %.
• Elk gegeven werd geanalyseerd in functie van sociaaldemografische variabelen zoals de locatie, het geslacht, de leeftijd, de grootte van het gezin, de sociale groep en HVA (hoofdverantwoordelijke voor de aankoop) of niet.