De consument vindt moeilijk zijn weg in de streekproducten, boerderijproducten, producten met beschermde oorsprong benaming "BOB" en andere symbolen van "gedifferentieerde kwaliteit". Met reden! Met uitzondering van het biolabel, dat een objectieve en gecontroleerde garantie biedt, garanderen de meerderheid van de kwaliteitssymbolen slechts gedeeltelijk bepaalde voordelen die ze plegen te hebben. Gevolg: het geheel van kwaliteitssymbolen verliest aan geloofwaardigheid. Het OIVO doet enkele concrete voorstellen om die verwarring uit de wereld te helpen.

Draagvlak van de studie

Het OIVO heeft 795 consumenten ondervraagd om hun kennis en waardering van de volgende labels (het volledige overzicht vindt u in de studie zelf) te evalueren:

• Producten waarvoor geen reglementering bestaat: streekproducten, Waalse producten en boerderijproducten.
• Labels gebaseerd op de Europese wetgeving: beschermde oorsprong benaming (BOB, bijv. De kaas van Herve), beschermde geografische indicatie (BGI, bijvoorbeeld Ardense Ham) en gewaarborgde traditionele specialiteit (GTS, bijv. De talrijke bieren type Geuze of Kriekenlambiek).
• Het biolabel (Europese wetgeving), het product van gedifferentieerde kwaliteit onder de merkaanduiding Eqwalis (waarvan het lastenkohier werd goedgekeurd door de Waalse regering), de producten afkomstig van de eerlijke handel (geen harmonisatie in de lastenkohiers).

Onderscheid moeilijk te zien voor de consumenten

Op enkele zeldzame uitzonderingen na blijft het voordeelaspect van de bestudeerde benamingen wazig voor de consumenten. Het is moeilijk voor hen om de specificiteit van het aanbod met deze kwaliteitssymbolen te zien. Dat komt mede doordat er zoveel kwaliteitssymbolen zijn en ze vaak zelfafgekondigd zijn.

Met uitzondering van de biologische producten, die 70% van de consumenten kennen, genieten de kwaliteitsbenamingen niet veel bekendheid. De consumenten geven blijk van een verwarde en onsamenhangende kennis van die kwaliteitssymbolen.

Het ontbreken van wetgeving en het teruggrijpen naar niet-gecertificeerde en niet-gecontroleerde benamingen voor wat betreft de streekproducten, boerderijproducten of Waalse producten, de slechte kennis van de Europese symbolen en de aard van de daarmee geassocieerde controles, het gebruik van weinig herkenbare logo’s (zoals in het geval van de Europese logo’s), de massa symbolen (bijv. in verband met de eerlijke handel) zijn immers allemaal elementen die verwarring scheppen onder de consumenten en elk enigszins geloofwaardig houvast tenietdoen.

Aanbevelingen

Een strenge en gecontroleerde reglementering is noodzakelijk om een product van betere kwaliteit te kunnen garanderen. Daarom zou het beter zijn om de volgende benamingen en hun gebruik te reglementeren: boerderijproduct, Waals product, streekproduct, product uit de eerlijke handel, enz. Daarbij moeten de volgende voorwaarden toegepast worden :

• Gewaarborgde meerwaarde in vergelijking met de wettelijke beschikkingen.
• Toegekend door een organisme dat onafhankelijk staat tegenover de producent of de dienstverstrekker en dat geregeld controles vooraf en achteraf uitvoert op de producten of diensten waaraan het label is toegekend.
• Conform met een transparant en officieel door de overheid erkend lastenkohier en onderworpen aan het toezicht van een daartoe door de overheid geaccrediteerd organisme.
• Gemakkelijk herkenbaar en door de consument te begrijpen.
• Duidelijk informerend, ondubbelzinnig en accuraat over wat de meerwaarde betreft.

Een strikte wetgeving en normen voor het gebruik van deze kwaliteitssymbolen verdient ontwikkeld te worden en mag zich niet beperken tot het promoten van een traditioneel recept of van een geografische productiezone van een productie zonder lastenkohier waarin de verwachtingen van de consumenten verwerkt zijn. Europa moet haar reglementering betreffende AOP, BGI en GTS herzien.
Zonder strikte reglementering kunnen de claims die gekoppeld zijn aan de kwaliteitssymbolen nog lang vrij spel hebben, ook al zijn er enkele kwaliteitgerichte labels of bestuursmaatregelen (denk aan sociaal label, ecolabel, biolabel, label gelijkheid-diversiteit, enz.) die positief boven de middelmaat uitsteken.

Volledige studie