Het eerste contact van het kind met alcohol vindt over het algemeen plaats in familiekring. Een vinger dopen in het glas van papa of mama, een eerste glas drinken ter gelegenheid van een familiefeest... De groep van kameraden op school, de jeugdbewegingen, de sportclub, het hoger onderwijs nemen het daarna over. De jongeren drinken om te doen zoals de anderen, een feestje te bouwen en plezier te maken, hun gedachten te verzetten, zich te ontspannen, minder verlegen te zijn, en voor sommigen om hun grenzen te verleggen.

Als we dat fenomeen van dichterbij bekijken, zien we twee nieuwe trends: de verjonging van de alcoholconsumptie en de toename van het "binge drinking" (d.i. drinken louter om dronken te worden).

De marketingstrategieën van de alcoholproducenten die specifiek op de jongeren mikken, dragen ruimschoots bij aan deze evoluties. Alcopops met aantrekkelijke kleuren en met limonadesmaken, de voetbalcompetitie die naar een bier genoemd wordt, agressieve marketing in studentenmilieus, alsmaar meer reclame op het internet en in de bioscoop... Voeg daar nog een vorm van banaliseren bij, van het normaal vinden door de maatschappij en door de jongeren zelf en de omvang van het fenomeen wordt pas echt goed duidelijk. Kijk maar eens naar het indrukwekkende aantal blogs waarin jongeren zichzelf en anderen - blijkbaar met enige trots - in dronken toestand afbeelden.

De opvoedingssector probeert om een verantwoordelijke en minder risicovolle consumptie te promoten, zonder het alcoholgebruik te demoniseren of te banaliseren. Echter, om deze evoluties te begrijpen en te proberen afremmen, blijkt het ook noodzakelijk om de schijnwerpers even te richten op de producenten en niet alleen op de jonge consumenten. De sector van de alcoholproducenten heeft een verantwoordelijkheid op te nemen.

Het is duidelijk dat de sector van de alcoholproducenten op het gebied van reclame en marketing nieuwe commerciële praktijken ontwikkelt die meer agressief en meer gericht zijn. De draaggroep "Les jeunes et l'alcool" heeft daarom een Observatorium voor de commerciële praktijken in het leven geroepen, om deze praktijken objectief te bekijken, de kritische kijk te verscherpen en de politieke wereld te interpelleren.

De sector heeft immers binnen zijn eigen gebied een overeenkomst afgesloten die de reclame reglementeert, maar we moeten vaststellen dat dit mechanisme ontoereikend is om de jonge consument te beschermen. Nieuwe producten "op maat van de jongeren" (met aantrekkelijke kleuren, gesuikerd, met cool imago) overspoelen de markt. De alcoholproducenten zijn talrijk en opvallend aanwezig op het internet. De filmzalen blijven niet gevrijwaard met enkel hun "No kids"-aanpak die de minderjarige niet efficiënt beschermt. Ook de sportwereld wordt fel begeerd door de alcoholproducenten.

Dat draagt allemaal bij aan het banaliseren van de excessieve consumptie van alcohol. De persoonlijke blogs van de jongeren zijn daarvan de weerspiegeling. We vinden er duidelijke tekenen van het banaliseren van ongepast gedrag en een massale aanwezigheid van de "alcoholcultuur".
Kortom, de uitspattingen zijn talrijk en velerlei. Het is tijd om te reageren, om de jongeren op te voeden en deze praktijken beter te reguleren. De overheid alsook de consumenten moeten in deze regulering betrokken partij zijn en wel voor alle handelspraktijken. De jonge consument moet beschermd worden.

Média Animation geeft, in partnerschap met negen verenigingen die lid zijn van de Groep "Les jeunes et l'alcool" en het OIVO, de brochure "Reclamemakers weten waarom" uit, een instrument voor sensibilisatie aangaande de commerciële praktijken van de alcoholproducenten.

De preventie moet op de jongere geconcentreerd worden, maar ze moet ook structureel zijn. De brochure "Reclamemakers weten waarom" werkt mee aan de realisatie van die twee doelstellingen. Ze is een educatief instrument dat op de jongere is afgestemd via de educatieve tussenpersonen en een instrument voor politieke bewustmaking aangaande een betere en transparante overheidsregulering van deze soms twijfelachtige praktijken.

MEDIA ANIMATION, 2007, Les publicitaires savent pourquoi – Les jeunes, cibles des publicités pour l'alcool, Les dossiers de l'éducation aux médias n°3, 50p., vertaald in "Reclamemakers weten waarom" door het OIVO.

• Média Animation is een vzw met als doel: het ontwikkelen van een bewust burgerschap ten overstaan van een gemediatiseerde communicatiemaatschappij. Daartoe organiseert ze de diensten en middelen die nodig zijn voor het realiseren van haar doel: onderzoek, informatie, sensibilisatie, vorming, publicatie, visuele, audio, tekst- en multimediarealisaties. Ze richt zich hoofdzakelijk tot de volwassenen, animators, opvoeders en de sociale en culturele tussenpersonen.
• De draaggroep "Les jeunes et l'alcool", opgestart in 2003 en aangevoerd door Univers santé asbl, leidt in de Franse Gemeenschap acties en overlegrondes voor een meer bewuste en minder risicovolle consumptie van alcohol door de jongeren en bestaat uit de volgende verenigingen: Fédération des centres de jeunes en milieu populaire - Fédération des Etudiant(e)s Francophones – Groupe RAPID – Infor-Drogues - Jeunesse et Santé - Ligue des Familles – Mutualité socialiste – Prospective Jeunesse - Univers santé.
• Het OIVO heeft tot doel een technische hulp te verstrekken aan de verbruikersorganisaties, de consumptiefunctie te valoriseren en de consumentenbescherming te bevorderen. Het werkt mee aan de vertegenwoordiging van de verbruikers, zowel op het federale als op het communautaire, gewestelijke en zelfs Europese vlak. Het beantwoordt de vragen om informatie en de vragen om documentatie van de verbruikersorganisaties en van de FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie en voert onderzoeken en studies uit die nodig zijn voor de goede uitvoering van zijn verplichtingen.