De JEP (jury voor ethische praktijken inzake reclame) kondigt via de pers zijn volgende hervorming aan, onder andere door te suggereren dat hij zou kunnen aanvaarden om rekening te houden met de eisen van de verbruikersorganisaties. Die eisen al lang dat er een paritaire instantie zou worden opgericht als kader voor de debatten en de behandeling van de klachten over reclame. "Paritair" betekent: met een evenwichtige vertegenwoordiging van de betrokken verkopers/distributeurs en van de verbruikersorganisaties, onder het voogdijschap van de overheid.

De eisen van de verbruikersorganisaties

In werkelijkheid verzetten de verkopers en distributeurs zich tegen dat vooruitzicht. In 2006, bij een eerste poging om de JEP te hervormen, hadden ze een evenwichtige vertegenwoordiging van de verbruikersorganisaties uitgesloten en geweigerd om over te schakelen naar een efficiënte, meer ethische en democratische werkwijze door vast te houden aan:⁽¹⁾

• vonnissen op basis van ethische codes die maar zel den een meerwaarde bieden in vergelijking met de wetgeving;
• een bevoegdheid die beperkt blijft tot de massamedia en die nog altijd reclametechnieken uitsluit zoals de virale marketing, buzz marketing, productplaatsing, reclame op de verkooppunten, merchandising,...
• vaak ondoeltreffende beslissingen want ze komen er maar nadat de campagne al is afgelopen en beperken zich tot aanbevelingen zonder aanmaning door de stopzetting van een campagne aan te bevelen.

Daarom hebben de VO toen beslist om de uitnodiging om deel uit te maken van de JEP te verwerpen, omdat ze zich niet wilden laten gebruiken als alibi.

Nu voert de JEP zijn reclame via een reclamecampagne. En de JEP misleidt de verbruikers door te beweren dat de vertegenwoordigers van de adverteerders, de reclameagentschappen en de media "zetelen (in de JEP) alsof ze consumenten zijn en niet als reclamemakers".⁽²⁾

Erger nog: de JEP is van plan om "vertegenwoordigers van de burgermaatschappij" in zijn rangen op te nemen. Welke? Dat blijft een mysterie. En daarover ontstaat ook de verwarring. De consumenten zijn individueel geen vertegenwoordigers van de verbruikersorganisaties, maar die organisaties zijn wel de vertegenwoordigers van de consumenten.

Commerciële praktijken die binnendringen in de school

Omdat het niet opnieuw in de aanval wil trekken met zijn principe van zelfregulering, waarvan de tekortkomingen al meerdere malen gebleken zijn, kondigt de Raad voor het Verbruik, inclusief de JEP, bovendien een reactivering aan van zijn "Media Smart"-campagne in de scholen, die al eens gevoerd werd in meer dan 2.000 klassen met leerlingen van 8 tot 14 jaar. Dat is compleet tegenstrijdig met de geest van het Schoolpact en wordt al fel gecounterd door tal van actoren in de media- en de onderwijswereld.

In juni 2005 (http://www.oivo-crioc.org/FR/doc/dcdc/jeunesconsommation/document-1298.html?doc=1298&lang=FR&lang=NL) en in november van datzelfde jaar klaagde het OIVO al aan dat het binnendringen van dat dossier met propaganda voor reclameacties in de scholen onder het mom van een "pedagogisch" oogmerk niet aanvaardbaar was. Zulke activiteiten met commerciële doeleinden zijn immers verboden in de scholen.

Besluit

Opgelet dus met wat een ultieme poging lijkt van de reclamesector tot het verwerpen van de coregulering in een paritair kader, een systeem dat wel blijkt te werken in andere sectoren van de economie. Kijk maar naar het voorbeeld van de ombudsdienst "banken-krediet-beleggingen" of het werk in de organen voor het buitengerechtelijk oplossen van de geschillen met betrekking tot reizen, meubelen, onderhoud van textiel, tweedehandse voertuigen, verzekeringen en bouw. Waarom zou datzelfde dan niet kunnen voor de reclame? Omdat de Reclameraad er niet wil van weten...?

 (1) De redenen voor het voorbehoud van de verbruikersorganisaties ten overstaan van die hervorming worden toegelicht in het advies van 18 mei 2006 van de Raad voor het Verbruik (http://mineco.fgov.be/protection_consumer/councils/consumption/pdf¬_avis_2006/361.pdf)
(2) Zie l'Echo van 3/10/2007. Verbazende opmerking als men weet dat de leden van JEP zich onthouden wanneer een dossier over hun eigen bedrijf handelt.