Op maandag 21 februari heeft de EU in eerste lezing een gemeenschappelijk standpunt over een ontwerp van reglementering van de voedingsetikettering goedgekeurd (enkel Italië stemde tegen). Momenteel bepalen meerdere Europese beschikkingen welke verplichtingen op het gebied van de voedingsetiketten nageleefd moeten worden: vermelding van de precieze aard van het product, de uiterste verbruiksdatum, de hoeveelheid, enzovoort. Voor de rest is het echter ondoorzichtigheid troef...
De nieuwe wettekst wil ervoor zorgen dat de etiketten van de voedingsmiddelen alle essentiële informatie op een duidelijke en leesbare manier weergeven, zodat ze de consumenten in staat stellen om evenwichtige en gezondere dieetkeuzes te maken. Eén van de essentiële punten in de stellingneming van de Raad is het verplichte karakter van de voedingswaardegegevens: het zal verplicht worden om melding te maken van de energiewaarde en de hoeveelheid vetten, verzadigde vetzuren, koolhydraten, eiwitten, suikers en zout. Die zouden uitgedrukt worden per 100g of 100ml of in een percentage van de dagelijkse aanbevolen dosis.
De Raad van de Europese Unie heeft ook beslist om een minimumgrootte (van 3 mm) op te leggen voor de lettertekens, om een betere leesbaarheid van de informatie te verzekeren.
In dit stadium heeft de Raad van de EU nog maar enkele uitzonderingen vastgelegd, zoals bepaalde alcoholhoudende dranken (wijn, bier, enzovoort) alsook niet-verpakte voedingsmiddelen (brood, verse producten, enzovoort). Allergieverwekkende stoffen zullen echter in alle gevallen opgegeven moeten worden. De rechtvaardiging van de vrijstelling van die verplichting zal binnen de vijf jaar onderzocht worden.
Wat de oorsprong van de producten betreft, wordt het land van afkomst verplicht vermeld, maar enkel als het niet vermelden de consumenten zou kunnen misleiden, zo staat in de tekst. Voor vlees is die verplichting heel reëel en ze zou niet beperkt blijven tot rundvlees (zoals nu het geval is als gevolg van de crisis rond de dollekoeienziekte), maar ook gelden voor varkensvlees, lamsvlees en gevogelte. Over de opgave van het land van oorsprong in het algemeen, of het nu voor vlees of andere producten gaat, zal binnen de drie eerstvolgende jaren een rapport ingediend worden om te bepalen of het opportuun zou zijn om die vermelding uit te breiden naar andere producten, zoals melk of producten waarin vlees verwerkt zit.
Inmiddels werd het ontwerp van reglement, dat de Europese raad goedkeurde, doorgestuurd naar het Europees Parlement voor een tweede lezing. Die wordt nog vóór juni verwacht, voor de praktische toepassing van de nieuwe reglementering in de 27 lidstaten.
Blijft nog na te gaan of de consumenten in de winkel werkelijk de tijd zullen nemen om de etiketten aandachtiger te analyseren: het idee van een kleurencode, dat ooit in Brussel door de EU werd uitgewerkt, werd uiteindelijk afgevoerd bij de eerste lezing in het Europees Parlement, tot spijt van het BEUC (het Europees bureau van de consumentenverenigingen).
De Europese Commissie vond het in elk geval noodzakelijk dat er niet alleen over de calorieaanvoer, maar ook over de oorsprong van de producten geïnformeerd werd.
Niet vergeten: in december werd al een politiek akkoord van de Europese Gezondheidsraad over de voedingswaarde-etikettering bereikt. Het voorgestelde compromis was trouwens van Belgische makelij en enkel Italië stemde tegen... Toen vielen ook alcoholische dranken onder de maatregel, wat nu niet meer het geval is. Ten slotte waren de gezondheidsministers van de 27 lidstaten toen niet erg duidelijk over de plaats waar de voedingswaarde-etikettering op het product moest komen: de voorkant van het product lieten ze vallen om voor het vagere gezichtsveld van de verpakking te kiezen. Betreffende de verantwoordelijkheid voor de informatie beslisten de ministers om die bij de fabrikant te leggen of bij de importeur, als die niet in de Unie gevestigd is.