Reach vervangt het oude reglementaire kader van de Europese Unie aangaande chemische producten en dekt alle stoffen, ongeacht of ze gefabriceerd, geïmporteerd, gecommercialiseerd of gebruikt worden, in hun zuivere vorm of in verbindingen.
Kortom, chemische stoffen die in hoeveelheden van één ton of meer per jaar gefabriceerd of ingevoerd worden, moeten verplicht geregistreerd worden in een centrale databank die door het Europees Agentschap voor Chemische Producten beheerd wordt. Zonder registratie mag de stof niet gefabriceerd noch op de Europese markt gebracht worden.
Deze registratie eist van de sector (fabrikanten en importeurs) dat ze informatie verstrekt over de eigenschappen, aanwendingen en gebruiksvoorzorgen betreffende de chemische stoffen, met andere woorden een volledig technisch dossier over de geproduceerde volumes en de risico's die de producten in kwestie meebrengen.
Het doel bestaat er hoofdzakelijk in onze gezondheid en het milieu te beschermen tegen de risico's die aan scheikundige producten verbonden kunnen zijn, maar ook de alternatieve testmethoden en het vrije verkeer van stoffen binnen de interne markt promoten, en ten slotte de concurrentiepositie en de innovatie van de bedrijven verbeteren.
Zo wordt de industrie op haar verantwoordelijkheid gewezen en gelast met de evaluatie en het beheer van de risico's die chemische producten inhouden, terwijl ze tegelijk gepaste veiligheidsinstructies aan de gebruikers ervan moet meegeven. Parallel behoudt de Europese Unie zich het recht voor om bijkomende maatregelen te treffen aangaande extreem gevaarlijke stoffen wanneer een aanvullende actie op Europees niveau noodzakelijk blijkt.
1 december 2010 was de uiterlijke datum voor de Europese registratie van chemische stoffen. Er werden 24.675 dossiers met betrekking tot 4.300 producten ingediend, in het kader van de Reach-reglementering. De registratieaanvragen waren vooral afkomstig uit Duitsland (23%), maar ook uit het Verenigd Koninkrijk (12%), Nederland (9%), Frankrijk (9%), België (8%), Italië (7%) en Spanje (6%). 86% van de registraties gebeurde op vraag van grote ondernemingen. Volgens het Reach-reglement wordt het bedrijven die de termijn van 1 december niet naleefden, vlakaf verboden om de betreffende stof nog langer te fabriceren of op de markt te brengen. Overtreders riskeren een boete van 15.000 euro en een dwangsom van 1.500 euro per dag.
Alle dossiers die ingediend werden bij het EACS (Europees Agentschap voor Chemische Stoffen), dat er 25.000 verwachtte, werden tegen eind februari geanalyseerd. Een eerste conclusie werd al snel bekendgemaakt, medio februari, met het strikte verbod voor zes extreem zorgwekkende stoffen binnen de drie tot vijf volgende jaren (behalve voor de bedrijven die een gebruiksvergunning gekregen hebben).
Deze stoffen zijn kankerverwekkend, bedreigen de voortplanting, of blijven aanwezig in het milieu en stapelen ze zich op in levende organismen. De operators die deze stoffen zullen willen verkopen of gebruiken, zullen moeten bewijzen dat ze de vereiste veiligheidsmaatregelen getroffen hebben om op een efficiënte manier de risico's onder controle te houden of dat de voordelen voor de economie en de maatschappij zo groot zijn dat ze de risico's aanvaardbaar maken. Ze zullen ook een vervangingskalender moeten voorleggen als er leefbare vervangstoffen of -technieken bestaan.
Die zes verboden stoffen zijn musk xyleen, diaminodifenylmethaan (MDA), hexabromocyclododecaan (HBCDD), bis (2-ethylexyl) ftalaat (DEHP), benzylbutylftalaat (BBP) en dibutylftalaat (DBP).
Deze zijn kankerverwekkend of zwaar giftig en worden gebruikt in de cosmetica-industrie of in de bouw, de textiel, de leder- en de auto-industrie. De beslissing om ze te verbieden zal de industrie aansporen tot het ontwikkelen van oplossingen om ze te vervangen en zal zo de innovatie stimuleren, verzekert ons Europees commissaris voor Industrie Antonio Tajani. Dit is een grote stap naar een betere bescherming van onze gezondheid en van ons leefmilieu.
Om kort te gaan werden deze zes producten overgebracht van de lijst van kandidaatstoffen naar de lijst van de stoffen die onderhevig zijn aan een toelating in het kader van het REACH-reglement. Op die manier wil de Europese Commissie een gepaste controle van de risico's garanderen en de geleidelijke vervanging van de stoffen door andere, economisch en technisch geschikte stoffen verzekeren. De vergunningsaanvragen moeten ingediend worden bij het EACS. Het comité voor de risico-evaluatie en het socio-economisch comité van het Agentschap onderzoeken dan elke aanvraag en leggen hun advies voor aan de Europese Commissie. De eindbeslissing wordt door de Europese Commissie genomen.
Tegen 3 januari hebben de producenten en importeurs de classificatie en de etikettering van de gebruikte stoffen moeten melden. Tegen 2013 en 2018 zullen de bedrijven de dossiers over de in kleine volumes geproduceerde of ingevoerde stoffen moeten indienen voor analyse.