Een weinig transparante producent

Het OIVO heeft al meermaals gewezen op de problemen die de CREG ondervond en op het gebrek aan transparantie bij Electrabel. Enkele weken geleden heeft het OIVO nog herhaald dat de CREG nu aan de grote energieleverancier in België verweet dat die van slechte wil bleek te zijn waar het ging om het verstrekken van de informatie die nodig was voor het correct berekenen van de winst die de kerncentrales opgeleverd hebben, een onwelwillendheid waarvoor de CREG aan Electrabel een boete van bijna 100.000 euro per dag oplegde.

Een gemiste kans

Vandaag heeft de CREG haar rol vervuld door die nucleaire rente op 1,71 à 2,28 miljard euro te schatten.
Zodra dat resultaat werd bekendgemaakt, werd aan de Nationale Bank (NBB) een aanvullende studie gevraagd. Nu blijkt dat de uitkomsten van die studie niet met de eerdere berekeningen van de CREG overeenstemmen, wat zowel bij de CREG als bij onafhankelijke experten hevige reacties heeft uitgelokt. De resultaten komen heel dicht (te dicht) in de buurt van wat Electrabel oorspronkelijk vooropstelde (namelijk 809 à 951 miljoen €) en het verbaast de CREG hoe laag die cijfers wel zijn, de methodologie wordt in vraag gesteld en meer bepaald de gebruikte parameters, waaronder de facturatieprijs (voor de industriële klanten) zou niet overeenkomen met de geraamde prijs die door de consumenten betaald wordt.
Dat alles heeft tot gevolg dat de winsten die de producenten van kernenergie gemaakt hebben en die ertoe geleid hebben dat de consumenten jarenlang veel meer dan de kostprijs voor hun elektriciteit betaald hebben, niet genoeg belast zullen worden.

De consument is de pineut

In deze cijferslag is de consument het kind van de rekening. Jarenlang heeft hij te veel betaald voor zijn elektriciteit: het is dus logisch dat hij vandaag een eerlijke teruggave zou moeten krijgen en dat een voldoende hoge taks op de nucleaire rente geheven wordt. Gebeurt dat niet, dan zal de consument tweemaal gestraft zijn: eerst doordat hij te veel betaalde voor zijn elektriciteit en vervolgens door hem niet te laten genieten van een financiering van het overheidsbeleid via een voldoende hoge belasting op de nucleaire rente.

Een interessant alternatief

De kostprijs om elektriciteit te produceren is zeer laag, aangezien de kerncentrales afgeschreven zijn. Toch verkopen de energieproducenten de elektriciteit aan een hoge prijs door aan de andere leveranciers. Enkele jaren geleden dacht minister Marc Verwilghen dat probleem op te lossen via de invoering van een energiebeurs. Het idee bestond erin het spel van vraag en aanbod te laten spelen. Het probleem in België is echter dat Electrabel zo'n dominante speler is dat ze het energieaanbod en bijgevolg ook de beursprijs beïnvloeden. Het werkt dus niet.

Aangezien de vrije energiemarkt niet brengt wat ervan verwacht wordt, is het een goed idee de Staat tijdelijk aan te stellen als enige koper van de elektriciteit van kerncentrales, om ze vervolgens met een redelijke winstmarge door te verkopen aan de andere spelers op de markt.

Paul Magnette, de huidige federale minister van Energie, heeft een dergelijk systeem voorgesteld aan zijn collega's van de regering. Het gaat enerzijds om een systeem van prijscontrole, dat eveneens inhoudt dat de energieleveranciers die hun prijs willen verhogen, verplicht worden die vraag te rechtvaardigen voor de energieraadgever van de overheid, de CREG.

De regering heeft het systeem van prijzencontrole jammer genoeg niet goedgekeurd, maar deed dat wel voor het tweede deel van het voorstel. Energieleveranciers dienen dus de goedkeuring van de CREG te krijgen alvorens ze hun prijzen mogen verhogen.