Omdat fietsen verder veel voordelen heeft – de lichaamsbeweging is op korte en lange termijn goed voor je gezondheid, je vermijdt de uitstoot van CO2, veroorzaakt geen geluidsoverlast, het is vaak sneller dan het openbaar vervoer of zelfs dan de auto, het is een sociaal vervoermiddel aangezien je dichter in contact komt met de mensen op de straat en je medefietsers – wil het OIVO u helpen veilig met de fiets de stad in te gaan. In dit artikel vindt u alle tips die u nodig heeft om met een gerust gemoed en vol goesting het stalen ros te beklimmen.

Fiets in orde, rijden maar!

Wie per fiets wil deelnemen aan het verkeer draagt best een fluorescerend hesje en een stevige, goed passende helm en beschikt uiteraard over een veilige fiets. Dat betekent een fiets met een stevig frame, goed werkende remmen, stevig opgepompte banden waarvan het profiel (de geribbelde structuur) niet versleten is en een heldere verlichting voor wanneer die nodig is.

Verlichting is erg belangrijk; een fluo-hesje volstaat niet. Sinds mei 2006 is het niet meer verplicht permanente verlichting op de fiets te hebben; het is alleen verplicht tussen valavond en ochtend en in alle omstandigheden waar een helder zicht op 200 meter onmogelijk is (mist, bijvoorbeeld). De verlichting hoeft niet noodzakelijk op het rijwiel zelf aangebracht worden. Ze mag ook aan de bagage, de kleding of het lichaam gehangen worden.

De wet voorziet bovendien een aantal verplichtingen waaraan uw fiets zonder uitzondering moet voldoen:

• een bel (goed hoorbaar vanop 20 meter)
• twee goed functionerende remmen (een op het voorwiel en een op het achterwiel)
• verlichting en reflectoren:
• vooraan een witte reflector;
• achteraan een rode reflector (het weerkaatsende deel mag niet samenvallen met het achterlicht);
• aan weerszijden van de pedalen gele of oranje reflectoren;
• op de spaken van elk wiel minstens twee gele of oranje dubbelzijdige reflectoren.

Fietshelmen

Onderzoek na onderzoek toont aan dat het dragen van een fietshelm de kans op ernstige letsels sterk beperkt. Zo wees de studie van Attewel et al. (2001) uit dat de kans op hoofd- en hersenletsel met 45 tot 71% afneemt wanneer de fietser een helm draagt. Fietshelmen moeten in ieder geval voldoen aan de Europese EN-1078 norm. Let er vooral op dat de helm goed past en vast op het hoofd zit.

Vooruitkijken en anticiperen

Om zich veilig door het verkeer te bewegen moet u bewust zijn van de mogelijke gevaren. Er is altijd wel een automobilist die er met zijn gedachten niet helemaal bij is, wat tot best hachelijke situaties kan leiden. Als fietser neemt u dus maar beter een defensieve houding aan. Fixeer uw blik niet op de weg vlak voor uw voorwiel maar kijk goed vooruit, bijvoorbeeld naar het eerstvolgende kruispunt. Door vaker te fietsen leert u gevaarlijke situaties in te schatten en er beter op te anticiperen. Met deze vaardigheid in uw fietszak worden uw ritjes meteen een stuk aangenamer: u wordt minder snel verrast en hoeft dus minder vaak te remmen en weer op te trekken.

Mobiel bellen en muziek op de fiets

Iemand die zich helemaal concentreert op het verkeer anticipeert veel gemakkelijker. Telefoneren op de fiets neemt een aanzienlijk deel van onze aandacht in beslag. Uitwijken met slechts één hand aan het stuur is nauwelijks haalbaar. In België is bellen tijdens het fietsen daarom verboden en riskeert u 100 euro boete als u er zich als een beunhaas toch aan zondigt. Ook muziek in de oren slorpt veel aandacht op en leidt af van het verkeer, wat gevaarlijk kan zijn. Niet alle omgevingsgeluiden hoort u bewust maar ze helpen wel verkeerssituaties juister in te schatten. We hebben vooralsnog geen ogen op onze rug,. Voor alles wat achter ons gebeurt hangen we dus af van ons gehoor.

Ken uw plek op de weg

De fietser heeft zijn vaste plek op de weg. Wanneer er geen fietspaden zijn wordt de plek voor de fietser aangegeven met zogenaamde fietssuggestiestroken. Dit zijn met witte strepen afgeschermde vlakken op de weg met daarop een afbeelding van een fiets. Zorg dat je genoeg afstand houdt van zowel het rijdende verkeer links van u als de geparkeerde auto's rechts van u. Mensen die uit hun wagen stappen kijken niet altijd in hun achteruitkijkspiegel en houden dan geen rekening met mogelijk aanstormende fietsers. Let ook op of geparkeerde auto's klaarstaan om te vertrekken. Dit kun je zien aan brandende lichten, een rokende uitlaat en, uiteraard, of er mensen in de auto zitten.

Hand uitsteken bij het afslaan

Door de hand uit te steken maakt u aan de rest van het verkeer duidelijk waar u heen wilt. Kijk bij het afslaan toch altijd eerst achterom. In steden is het voor links afslaand fietsverkeer vaak mogelijk om voor te sorteren, al dan niet met een voorsorteervak waar geen auto's mogen stilhouden. Bij het voorsorteren is het uitsteken van de hand helemaal belangrijk, doe dit dan ook ver van te voren, zodat u zeker bent dat de autobestuurder begrepen heeft wat u van plan bent.

Oogcontact

Oogcontact is van levensbelang. Bij aanrijdingen tussen fietsers en auto's is een veelgehoorde opmerking van de fietser: 'Maar hij zag me toch!' Niet dus. Feit is dat door het maken van oogcontact de kans op ongelukken afneemt. Door actief oogcontact met andere weggebruikers te zoeken kun je zien of ze jou in het oog hebben. Ben je niet zeker van je zaak, neem dan geen enkel risico.

Fietsen met kinderen

Kinderen zijn de meest kwetsbare verkeerdeelnemers. Hoewel het nooit te vroeg is uw kind te laten wennen aan de fiets, is het in het drukke stadsverkeer niet onverstandig om uw uk tot een bepaalde leeftijd in een kinderstoeltje op uw eigen fiets te vervoeren. Kies hierbij voor een stevig en veilig zitje met gordels die voldoen aan de Europese NEN-EN 14344 norm. Zodra het kan fietsen, is het raadzaam uw kinderen zo lang mogelijk te begeleiden op hun fietstocht naar school. Laat uw kind voor u rijden. Zo behoudt u het overzicht, ziet u wat uw kind doet en kunt u aanwijzingen geven. Als uw kind zelf fietst, installeer dan een oranje vlaggetje op het fietsje zodat het goed opvalt. Zoals voor iedereen is een beschermende helm ook voor jonge fietsers uiteraard een absolute must.

Gevaarlijke voertuigen

Wie wel eens in een stad gefietst heeft waar ook trams rijden zal hebben gemerkt dat tramrails heikele punten zijn. Je wiel kan er in blijven steken of je kan erover uitglijden als het geregend heeft. Steek de tramrails dus altijd haaks over. Vrachtwagens zijn zo mogelijk nog gevaarlijker. Houd rekening met de dode hoek, het visueel gebied dat de vrachtwagenchauffeur mist vanuit zijn cabine. Gebruik volgende vuistregel: wanneer jij de vrachtwagenchauffeur niet kan zien, ziet hij jou waarschijnlijk ook niet en bevind jij je dus in de gevarenzone.

Veel (veilig) rijplezier!

Met de gewaardeerde hulp van Fietsnet.