De elektroproducenten schermen uiteraard met argumenten. Het Europese verbod op gloeilampen van 60 Watt (na de afschaffing van de 100W- en 75W-lampen in de twee voorgaande jaren) is naar eigen zeggen niet de reden voor deze prijsverhoging. Ze wijzen met de vinger naar de prijsstijging van de grondstoffen en de zeldzame onderdelen die gebruikt worden voor de productie van spaarlampen. Philips voegt daaraan toe dat de spaarlampen hun hogere aankoopprijs meer dan goedmaken door hun lager energieverbruik en langere levensduur. Bij Agoria, het werkgeversverbond dat de Belgische lampenproducenten vertegenwoordigt, gaan dezelfde stemmen op.
Het is juist dat een moderne spaarlamp tot 80% minder energie verbruikt en tot vijftien maal langer meegaat dan een klassieke gloeilamp. Dat neemt niet weg dat de prijsstijging waarvan sprake, gelijktijdig doorgevoerd met de aangekondigde stop op de gloeilamp, eerder een rem plaatst op de aanbeveling om meer spaarzame verlichting te gebruiken. Gemiddeld is die al minstens viermaal duurder dan een klassieke lamp.
Het standpunt van bovenstaande marktleiders verdient nuancering. Er bestaan inderdaad lampen die zeldzame en dure grondstoffen, zoals kwik, bevatten, maar dat geldt lang niet voor alle lampen. Dit werd bevestigd door een woordvoerder van de Europese Commissie: 'Enkel de compacte fluorescentielampen bevatten een schaarse grondstof.' Dit gaat niet op voor de nieuwe halogeen- en led-lampen.
Verlichting slorpt in België een vijfde op van het elektriciteitsverbruik van een gezin. Vandaag worden nog dubbel zoveel gloeilampen als spaarlampen verkocht. Die verhouding zal in de toekomst verkleinen, gelet op het feit dat er op de markt nog enkel gloeilampen van het kleinste vermogen (40 en 25W) overblijven en dat die ook per 1 september 2012 zullen verdwijnen.
Wat moet dan de voorkeur krijgen binnen de zuinigere alternatieven? Spaarlampen, die trager oplichten maar een levensduur tot 8.000 uren bieden, energiezuinige halogeenlampen of leds?
Spaarlampen zijn op dit moment de meest efficiënte op de Europese markt, met 65 tot 80% minder energieverbruik dan gloeilampen. Maar nu al aarzelen veel consumenten om erop over te schakelen: de redenen die ze daarvoor aanhalen, zijn de kostprijs, de risico's die ze meebrengen voor de gezondheid en esthetische overwegingen. Het OIVO heeft hier al gepleit voor spaarlampen die minder kwik gebruiken: dat even efficiënte alternatief (met minder dan de helft van de toegelaten hoeveelheid kwik) bestaat al, maar is niet wijdverspreid. Het OIVO vraagt ook niet te vergeten dat led-lampen en halogeenlampen helemaal geen kwik bevatten: er was dus geen reden om de prijs van die twee soorten te verhogen op grond van de gestegen kostprijs van de zeldzame grondstoffen! Voor de volledigheid willen we wel nog meegeven dat een led-lamp met een hoog vermogen, die een zeer lange levensduur van soms wel 15 jaar kan hebben, al ongeveer €40€ kost…
De marktleiders van de verlichtingssector zijn hoe dan ook zeer tevreden met het Europese initiatief: wereldwijd zou de markt van de verlichting, die vorig jaar een omzet van 15 miljard euro haalde, in 2015 boven de 80 miljard euro moeten uitkomen, gewoon doordat de gloeilampen verdwijnen.
