E-mail is tegelijk het beste en het slechtste communicatiemiddel. Het beste omdat het een snelle informatie-uitwisseling is, die toelaat dat problemen snel kunnen aangepakt worden. Het ergste omdat het ons soms overspoelt met nutteloze en zelfs schadelijke mails die het systeem bovendien kunnen overbelasten. Een enkel zwak moment waarin je aan de verleiding toegeeft op een schijnbaar interessante aanbieding in te gaan en voor je het weet word je overrompeld door aanbiedingen die je tot in den treure telkens moet verwijderen. Een enkel moment van onoplettendheid, waarin je klikt op een verkeerde link die er nochtans betrouwbaar uitzag, en al je contacten ontvangen een ongewenste mail uit jouw naam...

Voorzichtigheid is niet alleen de moeder van de porseleinkast, ook van het web. Aandachtig blijven, enkele regels van goed gebruik in acht nemen en een aantal gemakkelijke handelingen volstaan om het ergste te vermijden. Een overzichtje van de ongewenste mails die je zoal in je postbus mag verwachten, en wat je moet doen om ze eruit te houden.

Gewone berichten die je best kunt missen

Valt een ex je lastig? Krijg je dagelijks online promoties in je bus van een online winkel? Geen nood. Je kunt een zwarte lijst aanleggen van afzenders van wie je niet langer berichten wilt ontvangen. De manier waarop je dit doet hangt af van het programma dat je gebruikt (Outlook, Thunderbird,…). Beroep je dus op de assistentie ('Help') die bij de software geleverd is. Het principe bestaat erin dat de ongewenste afzenders in een lijst worden opgeslagen. Het programma herkent ze voortaan en laat de berichten van die afzenders niet meer toe in je postbus. Als de mails niet afkomstig zijn van een enkele persoon maar van een heel bedrijf, kan je ook een volledige domeinnaam bannen (bijvoorbeeld @lastigbedrijf.be).

Spam

Spam is de verzamelnaam die gegeven wordt aan ongewenste e-mails, meestal van publicitaire aard. Wist u dat 93 tot 96% van alle mailverkeer spam is? Minder dan een tiende van alle e-mails heeft dus een specifieke en bedoelde bestemmeling. Netoperators besteden dan ook veel energie om te vermijden dat hun netwerk verzadigd wordt.

Hoe herken je spam? Meestal is het onderwerp in het Engels. De afzender is je meestal volkomen onbekend. Heel vaak zal je er ook woorden als 'Buy', 'Viagra', 'You win' enz. in terug te vinden. Antwoord nooit op een spambericht en klik zeker niet op eventuele links. Doe je dat wel, dan bevestig je tegenover de afzender dat je mailadres echt bestaat en in gebruik is, waarna hij of zij je nog meer zal bestoken. Om dezelfde reden is het afgeraden in een spambericht op een 'Unsubscribe'-link te klikken (om je zogezegd uit te schrijven).

Voorkomen is beter dan genezen. De meeste internetproviders bieden een spamfilter aan voor hun klanten. Deze filter is echter zelden standaard geactiveerd. Als gebruiker moet je de filter dus zelf activeren – meestal volstaan enkele muisklikken. Alle mails die de filter herkent als spam worden dan automatisch in de prullenbak gegooid.

Scams

Scams (Engels voor oplichting) is een frauduleuze praktijk van Nigeriaanse oorsprong. Daarom ook dat soms ook de andere naam gebruikt wordt, 'Nigeriaanse oplichterij'. De bedoeling is goedgelovige internetgebruikers geld afhandig te maken door ze enorme sommen te beloven waarvan zij een percentage zouden kunnen binnenrijven. Er zijn veel varianten, maar de grondlijn is altijd dezelfde: iemand in Abidjan, bijvoorbeeld, zit met het overlijden van zijn oom, een hele rijke man, en zoekt een compagnon die hem een rekeningnummer kan bezorgen waar hij die erfenis naartoe kan versluizen. Hij is vanzelfsprekend bereid om aan die 'compagnon' een mooi percentje van de betreffende sommen uit te keren. Zodra de compagnon toehapt, zal de oplichter enkele 'officiële documenten' sturen om hem op zijn gemak te stellen en daarna beginnen vragen om geld voor te schieten voor allerhande onkosten (advocatenhonoraria, douanekosten, bankkosten enz.).

Bescherming tegen scams is eenvoudig... Wees niet goedgelovig en wis dergelijke berichten meteen!

Phishing

Het woord phishing is een samentrekking van het Engelse 'fishing' (vissen) en 'phreaking' (telefoonlijnen hacken). Het is een frauduleuze praktijk die bedriegers gebruiken om de internetgebruikers bankgegevens te ontfutselen. In het bericht dat ze sturen misbruiken ze de identiteit van een bedrijf (zoals een bank of online verkoopsite) en vragen ze je online je (bank)gegevens te bevestigen of updaten.

Een goede raad: vertrouw dergelijke mails, die om je bank- en logingegevens vragen, niet. Een echte bank zal nooit dergelijke vertrouwelijke inlichtingen vragen via een gewone e-mail.

De internationale loterij

Je hebt een e-mail ontvangen met de mededeling dat je de gelukkige winnaar bent van de eerste prijs in een grote loterij en dat je, om de winst te innen, gewoon maar op die mail moet antwoorden? Opgelet! Als je in deze val trapt, zal de oplichter je uitleggen dat je eerst nog bepaalde administratieve kosten en andere diverse taksen moet betalen. Naar de prullenbak met zulke berichten!

Hoaxes

Een hoax is een e-mail die een onwaar bericht de wereld instuurt en de bestemmeling op het hart drukt dat het belangrijk is om dat bericht naar al zijn/haar contacten door te sturen. Een voorbeeld: 'Sabientje is in levensgevaar en heeft dringend een orgaantransplantatie nodig!'. Als je een dergelijke mail ontvangt, stuur hem dan niet door. Het enige wat de initiatiefnemer wil is je voor de gek houden.

Enkele tips die steeds gelden

• Maak je mailadres niet achteloos overal bekend, zo minimaliseer je het risico voor misbruik.. Dikwijls wordt natuurlijk wel om je e-mailadres gevraagd (discussieforums, inschrijven voor een website, werken aan een blog,...). Maak daarvoor een wegwerpadres aan. Als dat tweede adres gebombardeerd wordt met ongewenste berichten, merk je het tenminste niet in je alledaagse correspondentie.
• Als je desondanks hier en daar toch je gewone mailadres kenbaar moet maken, schrijf het dan voluit (bijvoorbeeld pietjanssenatgmailpuntcom). Een mens kan dit lezen, een computer heeft er al heel wat meer moeite mee.